Cảm nhận của em về văn bản Một thứ quà của lúa non: Cốm

0
xembaitap - Cảm nhận của em về văn bản Một thứ quà của lúa non: Cốm

Cảm nhận của em về văn bản Một thứ quà của lúa non: Cốm

1.    Bài tuỳ bút được mở đầu bằng một hình ảnh hoà quyện trong cảm giác của tác giả: Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Tiếp đó là hình ảnh cánh đồng xanh với những bông lúa non và sự kết tinh từng giọt sữa trắng thơm trong hạt thóc nếp.

Cách mở đầu bài văn về cốm như vậy vừa hợp lí, tự nhiên, vừa thu hút được sự chú ý của người đọc bằng những cảm giác trực tiếp về sự hình thành hạt lúa – nguyên liệu để làm ra cốm. Ớ đoạn mở đầu này, miêu tả được kết hợp nhuần nhuyễn với biểu cảm và đó cũng là đặc điểm của thể tuỳ bút. Tác giả đã huy động nhiều cảm giác để cảm nhận về đối tượng, đặc biệt là khứu giác để cảm nhận hương thơm thanh khiết của cánh đồng lúa, của lá sen và lúa non.

2.    Mạch cảm xúc và suy nghĩ trong bài văn theo trình tự như sau:

–    Đoạn 1: Từ hương thơm của lá sen bên hồ, hương thơm của lúa non gợi nhớ đến cốm và tác giả hình dung sự hình thành hạt cốm từ những tinh tuý của thiên nhiên và sự tài khéo của con người.

–    Đoạn 2: Phát hiện và ca ngợi giá trị của cốm – thức dâng đặc biệt thanh khiết của đất trời, cốm trở thành một sản phẩm chứa đựng giá trị văn hoá gắn liền với phong tục sêu tết của dân tộc. Từ đó, tác giả bàn về sự hài hoà đẹp đẽ của hai thứ lễ vật hồng – cốm tốt đôi và ý nghĩa của tục lệ ấy. Nhân đó, tác giả phê phán thói chuộng ngoại và những thứ hào nhoáng của một bộ phận những người mới giàu lên, đã không biết thưởng thức những thứ giản dị, nhũn nhặn mà ý vị của dân tộc.

>> Xem thêm:  Dàn ý miêu tả khu vườn nhà em vào buổi sáng đẹp trời

–    Đoạn 3: Bàn về sự thưởng thức cốm. Ý nghĩa sâu xa trong việc hưởng thụ một thứ sản phẩm kết tinh nhiều giá trị thiên nhiên, trời đất, lời đề nghị của tác giả với những người mua và thưởng thức món quà này.

Sự liên kết các đoạn trong bài là theo cách liên tưởng để dẫn dắt, phát triển mạch cảm xúc và suy nghĩ. Sự liên tưởng ở đây khá tự do nhưng vẫn dược dẫn dắt một cách tự nhiên, hợp lí: từ những cảm giác, quan sát cụ thể dẫn đến liên tưởng, khái quát phát hiện nhiều khía cạnh của sự vật và bày tỏ thái độ, tình cảm của tác giả.

3.    Câu văn ấy chứa đựng thái dộ trân trọng, sự phát hiện tinh tế và sâu sắc về giá trị vật chất và tinh thần của một sản vật bình dị, nhỏ bé: Cốm. Trước hết, Thạch Lam khẳng định, Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam, nghĩa là một sản vật riêng độc đáo của đất nước ta. Mặc dù lúa nước là một cây lương thực chủ đạo và phổ biến ỗ các nước Đông Nam Á, còn có ở nhiều nưởc khác thuộc châu Á, châu Phi, châu Mĩ. Nhưng sản vật làm ra từ lúa thì rất đa dạng và mang bản sắc riêng ở mỗi nước, cốm được làm từ những hạt lúa nếp non, qua bàn tay khéo léo và tinh tế của con người thành một sản vật quý, vừa giữ được hương vị tự nhiên, thơm mát của lúa non, lại tăng thêm giá trị và sức hấp dẫn bởi sự gia công của người làm cốm, trở thành sản vật riêng và độc đáo ở nước ta. Tác giả nhận ra trong hạt cốm nhỏ bé, nhũn nhặn đã kết tinh trong hương vị của nó tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ.

>> Xem thêm:  Tả ông tiên (bụt) theo trí tưởng tượng của em

Đó chính là thức dâng, là tặng vật quý giá của đất trời, của thiên nhiên (mà có chỗ tác giả dùng cách gọi thần lúa) dành cho con người. Sự cảm nhận và phát hiện của Thạch Lam về cốm đã thể hiện thái độ trân trọng, nâng niu một sản vật bình dị mà quý giá của đất nước. Thái độ ấy còn được thể hiện ở trong từ ngữ, giọng điệu của câu văn.

4. Tác giả đã giới thiệu một nét văn hoá đặc sắc gắn liền với cốm: cốm không chỉ là một món quà để ăn, mà còn được dùng làm lễ vật trong tục sêu tết, gắn với tình duyên đôi lứa. (Ngày nay, dấu tích của tục lệ ấy vẫn còn được bảo tồn: bánh cốm là thứ lễ vật không thể thiếu trong lễ ăn hỏi ở miền Bắc).

Tác giả đã phân tích sự hoà hợp hài hoà của hai thứ lễ vật hồng và cô"m trên hai phương diện màu sắc và hương vị.

–    Màu sắc: Màu của cốm xanh tươi như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già, hai màu sắc ấy vừa hỗn hợp lại vừa tôn nhau lên. Sự so sánh với các màu của ngọc quý càng làm nổi bật giá trị của hai thứ sản vật ấy.

–    Hương vị: một thứ thanh đạm (cốm), một thứ ngọt sắc (hồng), hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền.

Việc dùng cốm làm lễ vật sêu tết có ý nghĩa sâu xa, bởi cốm là thức dâng của đất trời, mang trong nó hương vị vừa thanh nhã vừa đậm đà của đồng quê nội cỏ, lại kết tinh sự sáng tạo và sự khéo léo của con người nhưng vẫn giữ được hương vị tự nhiên, mộc mạc. Nó rất thích hợp với việc lễ nghi của đôi lứa ở một xứ sở nông nghiệp lúa nước như nước ta.

5. Sự nhẹ nhàng, tinh tế mà sâu sắc thể hiện ở cách lựa chọn đối tượng: cốm

>> Xem thêm:  Chứng minh: Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

– một sản vật bình dị mà tao nhã ở cách cảm nhận đối tượng, ở mọi khía cạnh (hương vị, màu sắc, giá trị vật chất và giá trị văn hoá); và phát hiện những ý nghĩa sâu xa ở một sản vật bình thường (cốm là thức dâng của đất trời, mang trong nó hương vị vừa thanh nhã vừa đậm đà của đồng quê nội cỏ).

Tác giả đã huy động nhiều cảm giác, thường là nhẹ nhàng tinh tế để cảm nhận từ màu sắc, hương thơm đến vị ngọt thanh đạm của cốm. Có thể dẫn chứng đoạn mở đầu nói về sự hình thành của hạt cốm được cảm nhận bằng nhiều giác quan, từ hương thơm của cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ đến hương thơm của những cánh đồng lúa và những bông lúa non; đoạn nói về sự hoà hợp của hồng cốm tốt đôi, từ màu sắc đến vị ngọt sắc và thanh đạm bổ sung cho nhau; đoạn bàn về sự thưởng thức cốm: từ “ăn cốm phải ăn từng chút ít” đến “của loài thảo mộc”.

Để biểu hiện cảm giác tinh tế, tác giả dùng nhiều tính từ chỉ trạng thái, màu sắc hương vị, mà thường là nhẹ nhàng, có khi chỉ thoáng qua (thơm mát, mộc mạc, giản dị, thanh khiết, xanh tươi, đỏ thắm, thanh đạm, ngọt sắc, tươi mát của lá non, cái dịu dàng thanh đạm,…). Giọng văn của Thạch Lam cũng rất chừng mực, nhẹ nhàng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *