Phân tích diễn biến tâm trạng của Mị khi mùa xuân đến

0
xembaitap - Phân tích diễn biến tâm trạng của Mị khi mùa xuân đến

Phân tích diễn biến tâm trạng của Mị khi mùa xuân đến

Đối với một tác phẩm văn xuôi, yếu tố quyết định đến sự thành bại không gì khác chính là nhân vật. Nhân vật càng sống động, chân thực bao nhiều thì tác phẩm càng dễ thành công bấy nhiêu. Trong nhân vật, người ta thường đề cao yếu tố tâm trạng, bởi tâm trạng là trạng thái bên trong tâm hồn của một con người. Tâm trạng phản ánh đời sống nội tâm của con người. Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài là một tác phẩm thành công xuất sắc được in trong tập Truyện Tây Bắc xuất bản năm 1954, được giải Nhất – Giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam 1954-1955. Thành công của Tô Hoài trong tác phẩm này là ông đã miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật Mị – nhân vật chính trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ. Sở trường phân tích tâm lí đã giúp ngòi bút của nhà văn lách sâu vào những bí mật của đời Sống nội tâm, phát hiện những nét đẹp của tính cách nhân vật để có những trang viết sống động và đấy chất nhân văn.

Mị là một cô gái Mèo nghèo khổ, xinh đẹp, nết na, một bông hoa ban trên réo cao Tây Bắc. Người như Mị đáng lẽ phải được sống một cuộc đời hạnh phúc nhưng Mị đã phải sống những tháng ngày tâm tối, làm con dâu gạt nợ ở nhà thống lí Pá Tra. Ngày trước, khi lấy nhau, bố mẹ MỊ không có tiền nên phải vay của nhà thống lí Pá Tra mười đồng bạc trắng, mỗi năm phải trả lãi một nương ngô. Nay mẹ Mị đã mất, bố Mị đã già nhưng nợ thì vẫn chưa trả hếtắ Mị bị bắt cóc về làm con dâu gật nợ cho nhà thống lí, bị cúng trình ma, đợi ngày chết rũ xương trong nhà thống lí. Khi bị bắt vào nhà thông lí, Mị đã toan tự tử nhưng “chữ hiếu” và tình phụ tử đã khiến Mị phải cam chịu. Bị buộc ở lại nhà thống lí Pá Tra, Mị sống một cuộc sống tàn phai, mai một dần, “lầm lũi như một con rùa nơi xó cửa”, như một cái xác không hồn giữa địa ngục trần gian. Mị chỉ sống như kéo dài những ngày chưa chết được mà thôi. 

>> Xem thêm:  Em có nhận xét gì khi hoc xong hai tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”của Tô Hoài và “Vợ nhặt” của Kim Lân

Những tưởng cuộc đời MỊ cứ thế trôi đi, nhưng một mùa xuân mới lại đến. Ngòi bút của nhà văn tập trung mô tả không khí mùa xuân: Trên những bản của người Mèo Đỏ, trai gái mang váy áo ra phơi, trên những mỏm đá trông sặc sỡ như những cánh bướm khổng lồ. Tất cả không khí trên rẻo cao đều cuốn vào không khí của ngày hội. Ban ngày, từng đoàn thanh niên mặc áo váy mới, xòe ô dắt ngựa đến đánh quay, ném pao, tung còn. Tất cả không khí của mùa xuân đã thổi một luồng gió mới vào tâm hồn Mị – một tâm hồn tưởng như đã khô càn, nó làm cho sức sống ở đáy sâu tâm hồn Mị trỗi dậy.

Khi sức sống trong Mị bắt đầu trỗi dậy, nhà văn lại tiếp thêm tiếng sáo đêm tình mùa xuân. Có thể nói tiếng sáo đêm tình mùa xuân không chỉ đơn thuần là âm thanh của tiếng sáo. Tiếng sáo đêm tình này là âm thanh của tình yêu. Nó đánh thức trong lòng Mị nhớ lại thời gian ngày xưa với mối tình đầu trong cuộc sống hạnh phúc khi còn tự do. Tiếng sáo đêm tình ấy còn đánh thức câu hát ngày xưa mà MỊ giờ đây đã đành đào sâu chôn chặt. Ngày xưa, Mị thổi sáo thật tài. Chỉ cần ngắt một chiếc lá, uốn môi trên, MỊ thổi lá hay như thổi sáo. Mị bổi hổi bồi hồi nhẩm lại bài hát năm xưa “Mày có con trai con gái rồi. Mày đi làm nương. Ta không có con trai con gái. Ta đi tìm người yêu” hoặc “Anh ném pao, em không bắt. Em không yêu, quả pao rơi rồi”. Hơn tất cả, tiếng sáo đánh thức trong lòng MỊ hai tiếng “ngày xưa”, nghĩa là khoảng thời gian từ trước khi Mị bước chân vào nhà thông lí. Còn hiện tại, thế giới của Mị là một căn buồng tăm tối nhìn qua ô cửa mờ mờ trăng trắng không biết ngày hay đêm, sương hay nắng. Trong lúc ấy tiếng sáo đã đánh thức thời gian trong lòng Mị. Thời gian ấy cho Mị thấy hiện tại thật khổ đau, quá khứ mới là hạnh phúc. Thế là lòng Mị bâv giờ chỉ hướng về quá khứ, sống với quá khứ để quên đi những cay đắng hiện tại.

>> Xem thêm:  Nghị luận: Hiện tượng học sinh đánh nhau và vấn đề bạo lực học đường

Tất cả những yểu tố ngoại cảnh: Khung cảnh mùa xuân, tiếng sáo gọi bạn tình, bữa rượu cúng ma đón năm mới… đã tác động mạnh đến MỊ, đã âm thầm đánh thức nỗi căm ghét bất công cùng ý thức phản kháng lại cường quyền, đánh thức cả Niềm khao khát cuộc sông tự do của Mị. Hành động đầu tiên của MỊ đó là cô lén lấy hũ rượu ra giữa nhà uống ừng ực từng bát lớn. Nếu ai đó đã từng đọc những tác phẩm viết về văn hóa vùng cao Tây Bắc thì hẳn sẽ không còn xa lạ với hình ảnh những người phụ nữ rẻo cao uống rượu. Tuy nhiên, ta hay chú ý đến cách thức uống rượu của Mị: “uống ừng ực từng bát lớn’’. Mị uống như muốn vắt hết toàn bộ hiện tại khổ đau, tủi hờn, cay đắng trong lông ngực. Mị uống như để quá khứ hiện lên trước mắt, xung quanh MỊ, để Mị thấy quanh mình toàn là niềm vui. Hành động tiếp theo mà Mị làm đó là bước vào căn phòng tối tâm, xắn một miếng mỡ để vào đĩa đèn cho đèn sáng hơn. Đây là một chi tiết có chiều sâu về nghệ thuật của nhà văn Tô Hoài. Bởi trước đây Mị không thiết sống nên căn buồng của Mị tối tâm, ẩm thấp. Mị không bận lòng. Hôm nay khác rồi! Khi sức Sống trong lòng trồi dậỵ, Mị thấy tâm trạng mình toàn niềm vui, Mị không muốn đời mình sống tăm tối nữa. Mị muốn đời mình phải sáng tươi. Vì thế MỊ xắn miếng mỡ cho vào đĩa đèn cho căn phòng sáng lên. Việc ấy, đồng nghĩa với việc Mị thăp lên trong lòng mình một ngọn lửa sống, thắp lên trong tâm hồn mình một khát vọng sống. 

Bỗng nhiên Mị thấy mình còn trẻ đẹp, có nhu cầu ăn mặc đẹp, có nhu cầu đi chơi hội, chơi xuân. Mị nghĩ biết bao phụ nữ đã có chồng họ cũng đi chơi hội, huống hồ Mị với A Sử chẳng có lòng với nhau. Mị sửa soạn đi chơi hội. Mị tìm cái váy hoa đẹp nhất để mặc. Đúng lúc sức sống trong Mị trỗi dậy mạnh mẽ nhất thì cái ác xuất hiện. A Sử về nhìn thấy Mị sửa soạn đi chơi hội, hắn trói Mị vào cột nhà từ chân lên đâii bằng cả thúng dây đay. Chưa bao giờ Mị thấy mình đau khổ, nhục nhã như thế này. Lúc Mị nghe tiếng vó ngựa chạm vách, Mị lóe lên sự so sánh: Mị không bằng con trâu, con ngựa nhà thống lí Pá Tra: Khi mỏi nó còn được đôi tàu, được duôi chân. Mị giờ đây không bằng con ngựa. Thế nhưng sợi dây ấy chỉ có thể "trói" được thân xác Mị chứ không thể trói được tâm hồn của một cô gái đang hoà vào với mùa xuân với cuộc đời.

>> Xem thêm:  Quan niệm của Nguyễn Du về đồng tiền trong Truyện Kiều và quan niệm của anh chị về đồng tiền trong cuộc sống hôm nay

Khi mùa xuân đến, tâm trạng của Mị phát triển theo những cung bậc tình cảm khác nhau, cung bậc sau cao hơn cung bậc trước. Chính sức sống của mùa xuân đã làm trỗi dậy sức sông vân tiêm tàng trong Mị. Chính nhờ nó mà Mị đã vượt lên được số phận đen tối của mình. Qua đó thể hiện sự cảm thông, xót thương của nhà văn với số phận hẩm hiu không lối thoát của Mị. Đồng thời bằng trái tim nhạy cảm và chan chứa yêu thương Tô Hoài đã phát hiện và ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn của một con người luôn khát khao sống.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *